Đặc sản Phú Quốc: ăn gì, mua gì, mang về thế nào

Nước mắm Phú Quốc được bảo hộ chỉ dẫn địa lý ở Việt Nam từ năm 2001. Ngày 8/10/2012, Liên minh châu Âu công nhận bảo hộ tên gọi xuất xứ (PDO) cho nước mắm Phú Quốc sau khoảng sáu năm xét duyệt; đây là sản phẩm đầu tiên của Việt Nam được EU bảo hộ theo cách này. Ngày 16/12/2022, nghề làm nước mắm Phú Quốc được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo tiêu chuẩn chỉ dẫn địa lý, cá dùng phải có ít nhất 85% là cá cơm, đánh bắt ở vùng biển quanh đảo và lân cận, ủ tự nhiên với muối trong thùng gỗ khoảng 12–18 tháng. Theo SGGP (2022), Hội nước mắm Phú Quốc có 54 hội viên, khoảng 7.009 thùng gỗ loại 7–15 tấn, sản lượng 25–30 triệu lít mỗi năm, độ đạm từ 20 đến 43 độ.

Vì sao chai ghi "Phú Quốc" chưa chắc là nước mắm Phú Quốc

Theo Báo Pháp luật Việt Nam, năm 2018 chỉ khoảng một nửa sản lượng trên đảo dùng nhãn chỉ dẫn địa lý, vì quy trình kiểm tra chặt và chi phí cao hơn. Từ năm 1982, một số công ty ở nước ngoài đã đăng ký nhãn hiệu có chữ "Phú Quốc" cho nước mắm sản xuất ngoài đảo. Vì vậy chữ "Phú Quốc" trên nhãn không đủ để kết luận nguồn gốc.

• Tìm dấu chỉ dẫn địa lý "Phú Quốc" trên nhãn, tên cơ sở sản xuất và địa chỉ trên đảo.
• Xem độ đạm ghi trên nhãn (tính bằng độ hoặc gam nitơ/lít); nước mắm Phú Quốc có độ đạm từ khoảng 20 độ trở lên.
• Mua ở nhà thùng hoặc cửa hàng ghi rõ nguồn; giữ hóa đơn.
• Nước mắm quá rẻ so với mặt bằng, nhãn in mờ, không có địa chỉ sản xuất: nên bỏ qua.

Tiêu Phú Quốc

Theo Tạp chí Công Thương, đảo có khoảng 400 ha tiêu, năng suất khoảng 2,5 tấn/ha, sản lượng trên 1.200 tấn mỗi năm, tập trung ở khu vực Cửa Dương (gần 200 ha) và Cửa Cạn (trên 77 ha). Tháng 2/2011, Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu tập thể "Tiêu Phú Quốc". Tiêu có hạt chắc, vỏ mỏng. Các con số này là số của bài báo, không phải số mới nhất; diện tích tiêu có xu hướng giảm vì đất chuyển sang làm du lịch và nhà ở.

Có tiêu đen, tiêu đỏ (hái khi chín đỏ) và tiêu sọ (tiêu trắng, đã bóc vỏ). Mua tiêu nguyên hạt dễ kiểm hơn tiêu xay.

Rượu sim và các sản phẩm từ sim

Sim rừng mọc trên các đồi của đảo; theo Người Lao Động, hoa sim nở từ khoảng tháng Chạp âm lịch tới tháng 4. Rượu sim là sản phẩm quen thuộc làm từ trái sim, bên cạnh mật sim, kẹo sim, sim sấy. Rượu sim là đồ uống có cồn; không mang lên máy bay quá quy định chất lỏng và đồ uống có cồn của hãng.

Ngọc trai

Ngọc trai là mặt hàng rất dễ mua nhầm. Một bài của Người Lao Động năm 2008 cho biết khi đó ngọc nuôi tại Phú Quốc chỉ chiếm khoảng 20% ngọc bán trên đảo; phần còn lại là ngọc nhập và hàng giả làm từ hạt thủy tinh hay bột vỏ sò phủ lớp ánh. Số liệu đã cũ, nhưng lời khuyên vẫn dùng được: chuỗi ngọc giá vài chục nghìn đồng không phải ngọc nuôi Phú Quốc; mua món có giá trị thì đòi giấy kiểm định và hóa đơn ghi rõ loại ngọc.

Giờ bay và các hãng khai thác đường bay đến đảo có ở trang đường bay đến Phú Quốc. Nghề nước mắm, tiêu, sim dưới góc độ văn hóa có ở trang văn hóa và lễ hội Phú Quốc.