Dinh Cậu mái ngói đỏ trên mỏm đá ở cửa sông Dương Đông, Phú Quốc

Văn hóa

Văn hóa và lễ hội Phú Quốc

Văn hóa Phú Quốc là văn hóa của làng chài và làng nghề ven biển: thờ thần biển, cầu ngư, ủ nước mắm trong thùng gỗ, trồng tiêu trên đất cát. Trang này tóm tắt tín ngưỡng, lịch lễ hội, các nghề truyền thống và vài điều nên biết khi vào đình, dinh, chùa.

Dinh Cậu được xây lại kiên cố
1937
lễ hội Dinh Cậu
15–16/10 âm lịch
khánh thành chùa Hộ Quốc
2012
nghề nước mắm Phú Quốc thành di sản quốc gia
16/12/2022

Cư dân: đảo của làng chài và người đến sau

Phú Quốc là đảo có người Việt định cư từ thời họ Mạc mở đất Hà Tiên thế kỷ XVII–XVIII. Theo cổng thông tin đặc khu, đoàn của Mạc Cửu có gốc Quảng Đông, nên dấu ấn người Hoa còn thấy trong một số cơ sở thờ tự và nghề buôn. Theo Thanh Niên, đầu tháng 7/2025 đặc khu Phú Quốc có 157.629 người.

Hai trung tâm dân cư lâu đời là Dương Đông ở bờ tây và An Thới ở phía nam; ở bờ đông là làng chài Hàm Ninh. Những năm gần đây, người từ nhiều tỉnh tới làm việc trong ngành du lịch và xây dựng, nên ở khu vực Dương Đông, An Thới bạn sẽ nghe giọng của cả ba miền.

Chúng tôi không tìm được số liệu chính thức mới về tỷ lệ các dân tộc trên đảo nên không đưa bảng dân tộc ở đây. Với khách du lịch, điều dễ gặp nhất là nếp sống làng chài: chợ cá buổi sáng, tàu cá về bến lúc chiều, và lễ cầu ngư ở các lăng Ông ven biển.

Nhà sàn gỗ và tàu cá neo sát bờ ở làng chài Hàm Ninh, bờ đông Phú Quốc
Làng chài Hàm Ninh ở bờ đông đảo, đối diện bờ biển Campuchia.

Nguồn: Cổng TTĐT đặc khu Phú Quốc — lịch sử hình thành; Thanh Niên — Phú Quốc từ thành phố lên đặc khu · đối chiếu ngày .

Tín ngưỡng: thần biển, Cậu, Bà và các ngôi chùa

Dinh Cậu

Dinh Cậu nằm trên một mỏm đá ở cửa sông Dương Đông, nhìn ra biển phía tây. Theo Vietnamplus, dinh thờ Bà Chúa Ngọc, Cậu Tài và Cậu Quý, những vị ngư dân tin là che chở người đi biển. Tương truyền nơi thờ có từ khoảng thế kỷ XVII; công trình hiện nay được xây lại kiên cố năm 1937. Lên dinh qua 29 bậc đá.

Dinh quay mặt về hướng tây nên là điểm ngắm hoàng hôn quen thuộc, khoảng 17–18 giờ tùy mùa. Buổi chiều đông người; nếu muốn thắp hương yên tĩnh, nên đến buổi sáng.

Thiền viện Trúc Lâm Hộ Quốc

Chùa Hộ Quốc (Thiền viện Trúc Lâm Hộ Quốc) ở ấp Suối Lớn, khu vực Dương Tơ (xã cũ), phía đông nam đảo, nhìn ra biển. Theo trang Phật giáo Việt Nam, chùa khánh thành năm 2012, nằm trong quần thể hơn 110 ha, kiến trúc theo phong cách thời Lý – Trần, dùng nhiều cột gỗ lim. Đây là thiền viện thuộc hệ thống Trúc Lâm, không phải công trình cổ.

Đình, dinh và lăng Ông

Trên đảo còn đình thờ Nguyễn Trung Trực ở khu vực Gành Dầu, Dinh Bà ở khu vực Cửa Dương (dinh Bà Ông Lang), các lăng Ông ven biển nơi ngư dân thờ cá voi, và chùa Sùng Hưng ở Dương Đông. Đây là nơi thờ tự đang hoạt động, không phải điểm tham quan thương mại.

Nguồn: Vietnamplus — Dinh Cậu, Phú Quốc (9/9/2026); Phật giáo Việt Nam — Thiền viện Trúc Lâm Hộ Quốc; Sở Du lịch An Giang — đình thờ Nguyễn Trung Trực · đối chiếu ngày .

Lịch lễ hội theo âm lịch

Hầu hết lễ hội ở Phú Quốc tính theo âm lịch, nên ngày dương lịch đổi theo năm. Ngày của lễ hội Dinh Cậu lấy theo Vietnamplus; các lễ còn lại chúng tôi chỉ tìm được từ nguồn tổng hợp, chưa có thông báo của ban quản lý di tích, nên coi là tham khảo.

Lễ hộiThời gian (âm lịch)NơiĐộ tin cậy của ngày
Lễ hội Dinh Bà Ông Lang18–19 tháng Giêngkhu vực Cửa Dương (xã cũ)tham khảo, hỏi ban quý tế
Trai đàn chùa Sùng Hưnghai ngày cuối tháng 7khu vực Dương Đôngtham khảo
Lễ Nghinh Ông15–16 tháng 8các lăng Ông ven biểntham khảo; mỗi làng có thể tổ chức ngày riêng
Lễ giỗ Nguyễn Trung Trực27 tháng 8đình thờ ở khu vực Gành Dầutham khảo
Lễ hội Dinh Cậu15–16 tháng 10Dinh Cậu, cửa sông Dương Đôngtheo Vietnamplus 9/2026

Lễ hội Dinh Cậu gồm ba nghi thức chính: lễ Nghinh Cậu (rước), lễ Yết Cậu và lễ Chánh tế; kèm theo có đua thuyền và trò chơi dân gian. Ngày chính rất đông, đường ven sông Dương Đông thường kẹt xe từ chiều.

Dịp nghỉ 30/4 hằng năm thường có đua thuyền trên biển, theo nguồn tổng hợp. Hãy kiểm lại thông báo trên cổng thông tin đặc khu Phú Quốc (phuquoc.angiang.gov.vn) trước khi xếp lịch theo lễ hội.

Nguồn: Vietnamplus — Dinh Cậu, Phú Quốc (9/9/2026); Du lịch Việt Nam — lễ hội truyền thống ở Phú Quốc (nguồn tổng hợp) · đối chiếu ngày .

Nghề truyền thống có thể xem tận nơi

01

Nước mắm

Nghề có hơn 200 năm, ủ cá cơm với muối trong thùng gỗ khoảng 12 tháng. Được công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 16/12/2022. Nhà thùng tập trung ở khu vực Dương Đông, An Thới.

02

Hồ tiêu

Trồng trên đất cát pha, tập trung ở khu vực Cửa Dương và Cửa Cạn (xã cũ) phía bắc. Có nhãn hiệu tập thể "Tiêu Phú Quốc" từ tháng 2/2011.

03

Ngọc trai

Nuôi cấy ngọc ở vùng biển quanh đảo. Nhiều cơ sở trưng bày quy trình cấy ngọc; cần phân biệt ngọc nuôi tại đảo với hàng nhập bán lẫn.

04

Rượu sim

Làm từ trái sim rừng mọc trên đồi. Hoa sim nở từ khoảng tháng Chạp âm lịch tới tháng 4; ngoài rượu còn có mật sim, kẹo sim, sim sấy.

Nhà thùng nước mắm và vườn tiêu phần lớn là cơ sở sản xuất có đón khách. Khi vào, hỏi trước có được chụp ảnh khu ủ không, và không mở nắp thùng. Cách chọn mua và mang về có ở trang đặc sản Phú Quốc.

Dãy thùng gỗ lớn ủ nước mắm trong một nhà thùng ở Phú Quốc
Mỗi thùng gỗ ủ nước mắm chứa khoảng 7–15 tấn cá và muối.

Nguồn: SGGP — nghề làm nước mắm Phú Quốc là di sản quốc gia; Tạp chí Công Thương — hồ tiêu Phú Quốc; Người Lao Động — đồi sim Phú Quốc (21/1/2023) · đối chiếu ngày .

Ứng xử khi thăm đình, dinh, chùa và di tích

  • Trang phục: che vai và gối khi vào chánh điện, dinh, đình. Đồ bơi và áo hai dây nên thay trước khi vào. Chùa Hộ Quốc và các chùa khác thường nhắc khách ở cổng.
  • Bỏ giày dép ở nơi có bảng yêu cầu; nhìn người địa phương làm theo.
  • Hỏi trước khi chụp ảnh bàn thờ, tượng và người đang khấn. Ở Dinh Cậu, khu thờ chính nhỏ; đừng đứng chắn lối lúc đông.
  • Không leo lên mỏm đá có biển cấm quanh Dinh Cậu, nhất là lúc sóng lớn từ tháng 5 đến tháng 10 khi gió mùa tây nam thổi vào bờ tây.
  • Ở Di tích Nhà tù Phú Quốc: nói nhỏ, không tạo dáng vui đùa trước các khu tái hiện và nghĩa trang tù binh.
  • Trong ngày lễ hội: đi sớm, giữ tư trang, gửi xe đúng chỗ; không chen vào đoàn rước.
Không hợp với ai

Người muốn xem lễ hội lớn có biểu diễn sân khấu hằng đêm sẽ thấy lễ hội Phú Quốc nhỏ, mang tính làng. Nếu bạn chỉ có dịp dương lịch cố định (như nghỉ 2/9 hay Tết dương), khả năng trùng một lễ lớn là thấp.

Lịch sử phía sau các di tích có ở trang lịch sử Phú Quốc. Mùa mưa, mùa khô và sóng biển theo tháng có ở trang thời điểm du lịch Phú Quốc.

Dinh Cậu trên mỏm đá cửa sông Dương Đông lúc hoàng hôn
Chánh điện Thiền viện Trúc Lâm Hộ Quốc với mái ngói và cột gỗ nhìn ra biển
Đoàn rước kiệu trong lễ hội Dinh Cậu ở Dương Đông
Hàng trụ tiêu xanh trong một vườn tiêu ở khu vực Cửa Dương
Đồi sim nở hoa tím trên đảo Phú Quốc

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi bạn đọc hay gửi

Dinh Cậu thờ ai?

Theo Vietnamplus, Dinh Cậu thờ Bà Chúa Ngọc, Cậu Tài và Cậu Quý, những vị ngư dân tin là che chở người đi biển. Công trình hiện nay được xây lại năm 1937 trên mỏm đá cửa sông Dương Đông.

Lễ hội Dinh Cậu diễn ra khi nào?

Ngày 15–16 tháng 10 âm lịch hằng năm, gồm lễ Nghinh Cậu, Yết Cậu, Chánh tế, có đua thuyền và trò chơi dân gian. Ngày dương lịch đổi theo năm, nên đối chiếu lịch âm trước khi đặt vé.

Vào chùa Hộ Quốc cần mặc gì?

Mặc đồ che vai và gối, không mặc đồ bơi. Nên mang theo áo khoác mỏng hoặc khăn choàng nếu đi thẳng từ bãi biển.

Có thể xem làm nước mắm ở đâu?

Nhiều nhà thùng ở khu vực Dương Đông và An Thới đón khách xem khu ủ. Hỏi trước về việc chụp ảnh và không tự mở nắp thùng.

Văn hóa, lễ hội

Bat dau

Hỏi phuquoc.info về chuyến đi Phú Quốc của bạn

Hỏi về chuyến đi, báo thông tin đã cũ, hoặc đề xuất một công ty vào danh bạ. phuquoc.info không bán tour và không chuyển thông tin của bạn cho công ty nào.

Thêm thông tin chi tiết không bắt buộc — ghi rõ thì câu trả lời cụ thể hơn
Chung toi tra loi trong mot ngay lam viec.

Trả lời trong 1–2 ngày làm việc

Liên hệ